Heidens

Mechteld ten Ham heeft de heksenproef niet doorstaan of wel doorstaan, het is maar hoe je het bekijkt. Beschuldigd van hekserij, werd ze in het water van De Laak in het Achterhoekse Azewijn gegooid en omdat ze niet verdronk, was ze dus een heks. Ze werd verbrand op 25 juli 1605 en was daarmee de laatste heks in Nederland, die op de brandstapel terecht kwam. Ter ere daarvan hebben ze voor haar woning in 's-Heerenberg een standbeeld opgericht.

Ach ja, het spookt wel meer in de Achterhoek, las ik van de week in de krant. Vooral in de Toverstraat in het buitengebied van Baak, in de gemeente Bronckhorst. Waarom de Toverstraat zo heet, is niet bekend, want het archief van de gemeente gaat niet verder terug dan tot 1959, terwijl de straat al bijna honderd jaar die naam heeft.

In de Toverstraat liep eens een man met twee hoofden en een daarvan was de kop van een geit. In het boek De Heerlijkheid Baak, schrijft Pater Jan Koekkoek er over. Waarschijnlijk was het een man met een geit op z'n rug en ja, als het mistig is, dan zie je iets weleens anders.

Spoken, die 's nachts koeienstallen openen, betoverde koeien en duivelse paarden, het kan op de Toverstraat. Maar wijwater doet wonderen en als de pater 's nachts onrustige en bezwete paarden daarmee besprekelt om de duivel te verdrijven, worden de paarden weer rustig.

Begin vorige eeuw werd een heidense begraafplaats ontdekt aan de Toverstraat. De begraafplaats was heidens, omdat er urnen met asresten werden gewonden. Katholieken mochten vroeger niet verbrand worden en wie niet katholiek was, die was heidens. Het kan zijn, dat de Toverstraat zo heet vanwege die begraafplaats en de gebeurtenissen, maar... Juist ja, de kip en het ei. Wie (meer) spookverhalen wil horen, kan terecht in de Toverstraat, want de bewoners kennen er ongetwijfeld meer.

De Groene Sint

Gisteren hoorde ik over een Chinese man, die heel verbaasd was geld te krijgen zonder dat hij er voor hoefde te werken. Hij was namelijk vijfenzestig jaar geworden. Hoe anders is het om wel te werken en geen geld te krijgen of zo weinig geld, dat er zelfs van uitbuiting kan worden gesproken.

Sinds twee jaar strijdt Sinterklaas tegen het onrecht van de uitbuiting en hij trekt ten strijde als Groene Sinterklaas. Gelukkig staat de Sint niet alleen in zijn strijd, want hij wordt geholpen door Oxfam Novib. Natuurlijk is meer hulp welkom en dat kan al door het kopen van eerlijke chocoladeletters.

Update: Vandaag, 30 november, hoorde ik op de radio, dat Jamin al om was en dat de HEMA ook alleen maar eerlijke chocoladeletters zal verkopen.

Twintig jaar na dato

In november 1989, kon ik mijn moeder nog vertellen, dat de muur was gevallen. "Eindelijk is Erich Honecker weg en is mijn land mijn land weer," zei mijn moeder. Een paar dagen later is ze overleden, maar of haar land werkelijk weer haar land is geworden... Zo eindigde ik begin dit jaar een weblog, dat ging over de Parel van het Oostblok.

Vandaag is het dus twintig jaar geleden, dat ik aan het sterfbed van mijn moeder zat. Ik weet nog, dat ik een ijsje had gehaald, want mijn moeder had trek in een ijsje. Veel heeft ze er niet van gegeten, maar ik heb wel haar lippen vochtig gemaakt met dat ijsje. Hiermee beantwoord ik een, de laatste dagen, veel gestelde vraag: "Waar was u, toen de muur viel?" Het is een vraag, die kennelijk gesteld hoort te worden bij een gebeurtenis, die in de geschiedenisboeken zal worden opgenomen.

Wat mij na de val van de muur opviel was, dat weinigen wisten, dat er langs de hele grens tussen de voormalige DDR en de Bondsrepubliek een muur stond. Berlijn was bij iedereen bekend en het was dan ook in Berlijn waar de muur als eerste omver werd gehaald. Dat, ondanks de bekende woorden van Erich Honecker.

Een andere vraag, die ik nog niet heb gehoord, is: "Wat is er met de muur gedaan?" Natuurlijk is de muur gesloopt, maar de Berlijnse muur is te gelde gemaakt en in het centrum van Bocholt is een monument van brokstukken van de Berlijnse muur. Als ik er langs loop denk ik weleens aan woorden, die ik veel heb gehoord: "Von mir aus wird die Mauer wieder hoch gestellt und wenn möglich noch ein Stein dazu." Voor mij stond de muur echter tussen mijn opa en oma en mij in. "Es lebe die Deutsche Demokratische Republik."

Tien-dagen-mand

Waarom de mand nog tien-dagen-mand heet, weet ik niet. De kraamtijd is tegenwoordig ingekort tot acht dagen en daar worden de dagen in het ziekenhuis nog op in mindering gebracht. "Het is zelfs nog niet eens acht dagen," zei de kraamzuster tegen mij. De kraamzorg wordt berekend in uren. Wordt op van alles gekort, gelukkig niet op de tien-dagen-mand.

In de Achterhoek hoorde ik voor het eerst over de tien-dagen-mand. Nou is dat op zich niet zo vreemd, want midden jaren zestig was ik nog niet zo bezig met baby's, laat staan met kraampaketten. Ik zag af en toe wel een mand met kadootjes, maar verder dan dat ik het origineel vond, kwam ik niet. Als ik een mand naast de baby zag staan, dacht ik gelijk aan Mozes en niet om de mand waterdicht te maken en de baby er in te leggen.

De tien dagen kan ik nog wel herleiden, maar de mand niet of het moet zijn, dat Mozes Egyptisch is voor geboren en hij in een mand werd aangetroffen door de dochter van de farao.

Hoe ik zo op die mand kom? Na drie spannende weken is Vedat weer opa geworden van Lotte.

Bedreigingen

In Doetinchem heb je ook slachterijen en voor wie het op kan brengen om het slachthuis binnen te gaan, vanwege de aparte lucht, wacht waarschijnlijk een tweede bijzondere ervaring. Tja, humaan slachten is moeilijk, zo niet onmogelijk, zeker als het om dieren gaat. Toch willen veel mensen een plakje worst op het brood of een stukje vlees bij het eten en dat moet ergens vandaan komen.

Slagerij Zuidhof heeft een nieuwe slagerij geopend in het Groningse Bedum. Om aandacht te trekken voor de opening, huurde hij van een boer een paar koeien en deed ze een hesje om met de tekst: Ik zie je bij slagerij Zuidhof. Ik schoot in de lach, toen ik er over hoorde en ik verontschuldig mij er ook niet voor. Ik hou wel van zulke humor.

Minder vind ik de bedreigingen aan het adres van de slager De bedreigingen waren zo erg, dat de slager de hesjes van de koeien af haalde. Als je zo begaan bent met het lot van dieren, wat beweegt je dan om mensen te bedreigen?

Ja, het klopt, bij een slachterij wordt een dier niet over de bol geaaid en dieren schijnen te voelen, dat het einde nabij is. Er hangt als het ware een geur van dood bij een slachterij. Af en toe weet er ook een dier te ontsnappen. Zo ontsnapte een keer een stier, die binnen de kortste keren een pas met gras ingezaaid veld omploegde. Stieren maken nou eenmaal grote gaten in de grond. Het enige dat er op zat was de stier dood schieten, want een dolle stier maakt gatenkaas van je, als die je te pakken krijgt.

Jammer, dat het zo is afgelopen. Misschien zijn straks de voetbalclubs aan de beurt voor bedreigingen. Reclame maken voor een bank, die onze economie kapot maakt en mensen in het ongeluk stort, lijkt met van een andere orde.

Terecht of...

Deze Amsterdamse museumtram zal morgen, woensdag 7 oktober, zeker niet rijden en waarschijnlijk zal geen enkele tram rijden tijdens de ochtendspits. Er zijn stakingen aangekondigd en de ludieke leuzen zullen waarschijnlijk niet van de lucht zijn. Zelf denk ik aan zoiets als: Beter twee uren later de tram, dan twee jaren later pensioen. Is de aangekondigde staking terecht? Laat ik, als sociaal-verzekeringsdeskundige, eens een poging wagen.

"Jongeman, ik trek van Drees." Het is nogal eens tegen mij gezegd en het waren meestal mannen, die zegeltjes geplakt hadden en met die uitspraak respect af wilden dwingen van de jeugd. Dat lukte hen bij mij dan ook, want mij is bijgebracht, dat ik respect moest hebben voor oudere mensen. Daar hoorde ook het opstaan in de tram bij, om maar eens iets te noemen.

Op 1 januari 1957 trad de Algemene Ouderdomswet in werking en het trekken van Drees was verleden tijd. De Algemene Ouderdomswet was een selfsupporting wet. Dat wil zeggen, dat iedereen tussen de vijftien en vijfenzestig, die werkte, premie moest betalen. Nou ja, bijna iedereen, want ambtenaren waren van het betalen van premie vrijgesteld. Door het betalen van de premie, die werd ingehouden op het loon of salaris, verzekerde je jezelf van een pensioen. Na veertig jaar betalen was de maximale pensioenhoogte bereikt. Eigenlijk is het zo, dat de hoogte van het pensioen werd opgebouwd door het aantal verzekerde jaren en die krijg je simpel door ingezetene te zijn van Nederland en wie veertig jaar in Nederland woont, krijgt het maximale pensioen. Het betalen van premie en het recht op uitkering staan los van elkaar. Daar wil ik het voor de duidelijkheid bij laten.

Bij de inwerkingtreding van de wet kreeg iedereen van 65 jaar en ouder gelijk een pensioenuitkering, ook al had men nog geen cent betaald. De betaling van die pensioenen werd dan ook opgebracht door de werkenden van dat moment. De problemen, die nu ontstaan zijn waren al vóór de invoering bekend. Zouden de babyboomers, dat woord kende men overigens in die tijd nog niet, de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt, dan zouden er problemen ontstaan.

Nog steeds is de AOW niet volledig selfsupporting. Dat kan ook helemaal niet, immers babyboomers hebben eerst jaren betaald voor anderen en nu komt alles neer op de schouders van de jongere generaties. Vadertje Drees zal zich echter niet in zijn graf omdraaien, daar hij had dit alles voorzien.

Nu de gemiddelde levensverwachting hoger is dan in de jaren vijftig, worden ook de problemen groter en lijkt een hogere pensioenleeftijd daarmee acceptabel. Met dit in het achterhoofd kom ik weer bij de vraag: "Is de aangekondigde staking terecht of...?"

Plesant

Dit is de kombuis van Jan Plezier. Een uur lang pannenkoeken eten, zoveel je wilt. Het record [rekort] staat op vijftien. Inderdaad, zo werd het tegen mij gezegd, want ik was op de Schelde in Antwerpen. "Jan Plezier, meneer, wordt de pannenkoekenboot genoemd," zei een steward tegen mij. De kookplaten draaien rond, het deeg wordt wordt er op gegooid en komt na een rondje als pannenkoek terug. Na de tweede pannenkoek vond ik, dat het rekort mocht blijven staan, want de skyline van d'n Anvers intereseerde mij meer.

Wie mij vanmorgen gezegd zou hebben, dat ik de skyline van Antwerpen zou zien... Nou ja, je kunt wel invullen, wat ik gedacht of misschien zelfs gezegd zou hebben. Wie dan ook nog zou zeggen, dat ik vandaag in Rotterdam, Den Haag en Utrecht zou zijn...

Toch was het zo en ik wilde nog wel direct terug gaan naar huis, ook al had ik mijn kaartje al afgestempeld. Van Zevenaar naar Arnhem reed geen trein, maar waren bussen ingezet, hoorde ik op het station. Nou ja, vooruit dan maar, ik had immers de Brompton bij mij.

Voor het station in Arnhem maakte de buschauffeur een te scherpe bocht met de harmonicabus, zodat die niet meer voor- of achteruit kon en de weg was geblokkeerd. Niet erg, want het was toch stil, net als op het station. Terwijl ik op de trein naar Nijmegen zat te wachten, werd er omgeroepen, dat de trein naar Roosendaal zou vertrekken. Omdat die trein ook door Nijmegen gaat, ben ik daar maar ingestapt. In de trein besloot ik niet in Nijmegen uit te stappen om naar Maastricht te gaan, maar te blijven zitten en naar Vlissingen te gaan.

Vlak voor Roosendaal werd echter omgeroepen, dat de trein naar Vlissingen maar tot Bergen op Zoom ging en dat daarna tot Goes bussen zouden rijden. Mijn besluit stond dit keer vast. Ik stap op de trein naar Antwerpen en zo kwam ik dus op de pannenkoekenboot terecht.

"Wilt u de borden naar de kombuis wilden brengen, zodat het peroneel kan opruimen en afwassen," werd er omgeroepen. Ik moest gelijk denken aan twee kleine meisjes in de trein naar Antwerpen, die zongen: "Olifant, olifant, opruimen, dat is plesant." Ondertussen werd het speelgoed, dat door de coupé slingerde, netjes opgeruimd.


Met de vertraging tussen Arnhem en Zevenaar in mijn achterhoofd, ben ik redelijk vroeg naar het station gegaan. Daar kreeg ik het advies om met de IC naar Roosendaal te gaan. Het advies pakte goed uit, want nog voor Essen werd omgeroepen, dat de Nederlandse Spoorwegen storing hadden en dat de reizigers naar Den Bosch, Nijmegen en Arnhem, niet in Roosendaal over moesten stappen. Vanaf Breda waren bussen ingezet. Ik moest blijven zitten tot Rotterdam, waar ik hoorde, dat ik via Den Haag en Utrecht naar Arnhem moest. Rechtstreeks naar Utrecht kon niet, wegens werkzaamheden. Zeg maar eens, dat reizen per trein saai is. Het is juist plesant en dat alleen, omdat ik wilde weten wat de "L" op het bord betekende. De L staat voor stoptrein, maar wat het betekent, weet ik nog niet.